Φίλες και φίλοι,
Ερχόμαστε σήμερα στον απολογισμό της περιφερειακής αρχής Πελοποννήσου, που άργησε μόλις έναν χρόνο. “Κάλλιο αργά παρά ποτέ”, λέει ο λαός. Δεν πειράζει. Αλλά ας μη μας το παρουσιάζουν και ως μεγάλο επίτευγμα. Πρόκειται για κάτι που ο ίδιος ο νόμος επιβάλλει, και μάλιστα έναν χρόνο νωρίτερα και κάθε χρόνο.
Αν κάποιος εξωτερικός παρατηρητής άκουγε όλα όσα είπε ο κύριος Περιφερειάρχης, θα έβγαζε το συμπέρασμα ότι ζούμε σε έναν παραδεισένιο κόσμο. Ότι όλα τα έργα πηγαίνουν καλά, ότι έχουν έρθει πάρα πολλές επενδύσεις, ότι όλοι οι άνθρωποι ζουν καλά και ότι πάμε από το καλό στο καλύτερο. Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Την πραγματικότητα, φίλες και φίλοι, τη ζούμε καθημερινά: αγρότες που δεν τα βγάζουν πέρα, μικρομεσαίες επιχειρήσεις που κλείνουν, νοικοκυριά που δεν μπορούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους, τους αυξημένους λογαριασμούς ρεύματος. Νέοι που δεν έχουν δουλειά και αναγκάζονται να φεύγουν από την Περιφέρεια Πελοποννήσου, να πηγαίνουν στην Αθήνα ή αλλού. Η ύπαιθρος εγκαταλείπεται. Οι υπηρεσίες που προσφέρονται στην ύπαιθρο ολοένα και μειώνονται.
Και υπάρχει και κάτι ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό: δεν βλέπουμε τους κοινωνικούς δείκτες να πηγαίνουν καλά. Και όταν λέω “να πηγαίνουν καλά”, θα μιλήσω όχι μόνο ως περιφερειακός σύμβουλος, αλλά και ως γιατρός. Φίλες και φίλοι, δεν ξέρω αν το γνωρίζετε — και οφείλουν τουλάχιστον να το γνωρίζουν οι γιατροί που βρίσκονται σε αυτή την αίθουσα — αλλά η Περιφέρεια Πελοποννήσου συγκαταλέγεται στις περιφέρειες με τις υψηλότερες ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες. Το γνωρίζετε αυτό; Ξέρετε πόσες διακομιδές έχουμε καθημερινά προς νοσοκομεία της Αθήνας; Και αυτά τα στοιχεία είναι σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.
Και γιατί συμβαίνουν όλα αυτά; Γιατί δεν υπάρχει τριτοβάθμιο νοσοκομείο στην Περιφέρεια Πελοποννήσου και γιατί όλες οι δομές είναι υποστελεχωμένες. Δεν υπάρχει νοσοκομείο με πλήρη στελέχωση. Έχουμε ελλείψεις γιατρών στα νοσοκομεία, ελλείψεις στα Κέντρα Υγείας, ενώ και το ΕΚΑΒ δεν καλύπτει όλες τις περιοχές της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Ενδεικτικά αναφέρω τη Νεμέα, τη Μεγαλόπολη και την Ανατολική Πυλία, όπου δεν υπάρχει σταθμός ΕΚΑΒ, δηλαδή στην περιοχή της Κορώνης.
Είχατε πει για εκατομμύρια ευρώ σε κτιριακές εγκαταστάσεις, όσον αφορά τις παρεμβάσεις της Περιφέρειας Πελοποννήσου, και εκεί πιστέψαμε ότι γίνονται «θαύματα». Όμως βλέπουμε το Κέντρο Υγείας Φιλιατρών να απεντάσσεται από την ενεργειακή αναβάθμιση, ενώ τα Κέντρα Υγείας Μεσσήνης, Νεμέας και Λουτρακίου δεν έχουν ενταχθεί ακόμη σε πρόγραμμα. Πότε θα ενταχθούν; Και πότε θα γίνουν τα αναγκαία έργα, ώστε να λειτουργήσουν σωστά αυτά τα Κέντρα Υγείας;
Το Νοσοκομείο Άργους – Ναυπλίου δεν είναι ένα ολοκληρωμένο νομαρχιακό νοσοκομείο. Δεν διαθέτει παιδιατρική κλινική και χρειάζονται συνεχείς διακομιδές σε όμορα νοσοκομεία ή στην Αθήνα. Το Νοσοκομείο Σπάρτης έχει προβλήματα με την στελέχωση της παθολογικής κλινικής . Το Νοσοκομείο Τρίπολης, το κεντρικό, το λεγόμενο περιφερειακό νοσοκομείο, έχει τεράστιες ελλείψεις στο ακτινολογικό. Μάλιστα, συνάδελφος εδώ στο Περιφερειακό Συμβούλιο δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει μια πάθηση που είχε, και τον συνόδευσα εγώ στο Παναρκαδικό, ενώ τελικά χρειάστηκε να φύγει εκτός Περιφέρειας Πελοποννήσου. Αυτό, φίλες και φίλοι, πώς το βλέπετε; Είναι ανάπτυξη;
Και να μιλήσουμε και για το Νοσοκομείο Καλαμάτας. Οι παθολογικές κλινικές, αντί να έχουν 12 γιατρούς, έχουν πέντε. Και η διοίκηση επιβάλλει “εντέλλεσθε” στους γιατρούς για να εφημερεύουν πέρα από το- ανθρωπίνως – δυνατό θεσμοθετημένο όριο. Αυτή είναι η ανάπτυξη; Αυτό είναι το επίπεδο στο οποίο βρίσκεται το σύστημα υγείας;
Αλλά για να μην μονοπωλήσω τα θέματα υγείας, ας πάμε στο μεγάλο θέμα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Φίλες και φίλοι, δεν ξέρω αν το έχετε καταλάβει, αλλά πάρα πολύς κόσμος το έχει καταλάβει: τα βουνά και η ύπαιθρος της Αρκαδίας και γενικότερα της Πελοποννήσου μετατρέπονται σε βιομηχανική περιοχή όπου εγκαθίστανται συνεχώς νέες μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των κατοίκων, χωρίς χωροταξικό σχέδιο, δηλαδή όπου θέλουν οι επενδυτές κάνουν την επένδυσή τους, με καταστροφή αισθητικών δασών, όπως το ελατόδασος του Κοσμά. Και η Περιφέρεια Πελοποννήσου παραμένει απλός θεατής.
Παρότι η προηγούμενη διοίκηση είχε πάει μαζί με τους κατοίκους της Δόριζας και είχε ταχθεί ενάντια στην εγκατάσταση μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας, δυστυχώς η σημερινή διοίκηση τα έχει ξεχάσει όλα. Έχει ξεχάσει τη Δόριζα, έχει ξεχάσει το Στενό, τα Αγιωργίτικα, τη Μαγούλα, το Παρθένι, όλες αυτές τις περιοχές στις οποίες επιβάλλονται ανεμογεννήτριες και μπαταρίες, ουσιαστικά σε δασικές εκτάσεις. Και παράλληλα, κάνει κάτι η Περιφέρεια για τη λεγόμενη ενεργειακή φτώχεια; Τίποτα. Δεν έγινε καμία ενεργειακή κοινότητα πραγματικής λαϊκής βάσης. Πού είναι το πρόγραμμα “Απόλλων”, που είχε διαφημιστεί ότι θα βοηθούσε τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τους αγρότες, που περίμεναν μια ελάφρυνση λόγω του ενεργειακού κόστους; Πουθενά.
Ας προχωρήσουμε και σε άλλα θέματα, στα έργα της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Τα έργα της Περιφέρειας έχουν ένα μόνιμο μοτίβο: ξεκινούν, καθυστερούν, αναβάλλονται, δεν προχωρούν και τελικά δεν ολοκληρώνονται. Ποτέ δεν ολοκληρώνονται όπως πρέπει τα έργα της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Και έχουμε ξεκάθαρα παραδείγματα. Ιδιαίτερα στη Μεσσηνία, αλλά και στις άλλες περιοχές, υπάρχουν πάρα πολλά ανολοκλήρωτα έργα.
Το Διοικητήριο; Από τα 10 εκατομμύρια ευρώ το κόστος έφτασε στα 15 εκατομμύρια, επειδή, λέει, υπήρχαν προβλήματα. Η σήραγγα Πεταλιδίου, η παράκαμψη Πεταλιδίου; Πόσο καιρό θα περιμένει η Ανατολική Πυλία να γίνει αυτή η παράκαμψη; Ο δρόμος Γαργαλιάνοι – Φιλιατρά; Επίσης μεγάλα προβλήματα. Λένε ότι δεν είχαν μετακινηθεί τα καλώδια της ΔΕΗ.
Η εθνική οδός Καλαμάτα – Σπάρτη; Τρία εκατομμύρια ευρώ για να αποκατασταθεί μετά τις πλημμύρες του 2019. Το 2023 ολοκληρώθηκε η παρέμβαση, και τώρα, στα ίδια σημεία, έχουμε ξανά καταπτώσεις, κατολισθήσεις και καθιζήσεις. Για να μην πούμε και για τον Άγιο Ανδρέα, για το λιμάνι του Αγίου Ανδρέα, για το αντιδιαβρωτικό έργο που έγινε εκεί, το οποίο κόστισε 3,5 εκατομμύρια ευρώ και δεν έχει κανένα αποτέλεσμα. Και γι’ αυτό λέμε τώρα ότι θα κάνουμε νέες μελέτες, νέα έργα και ότι νέα χρήματα θα πληρώσει ο φορολογούμενος. Νέα χρήματα για ένα έργο που θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί σωστά και για το οποίο θα έπρεπε να έχουν αναζητηθεί ευθύνες από τον ανάδοχο. Το κάνατε αυτό, κύριε Αντιπεριφερειάρχα; Και τώρα συζητάτε για νέες μελέτες και νέα έργα.
Μεσσήνη – Εύα – Λάμπαινα: άλλη μεγάλη καθυστέρηση. Γιατί, ρε παιδιά, παντού υπάρχουν καθυστερήσεις; Παράκαμψη Σκάλας – Βλαχιώτη: τεράστια προβλήματα και εκεί, δεν προχωρά ποτέ. Παράκαμψη Λαγκαδίων: μόνο στα χαρτιά. Πλάκα, λιμάνι της Πλάκας στο Λεωνίδιο: τόσο καιρό μετά το 2012, όταν είχε γίνει η θαλασσοταραχή και είχε σπάσει ο λιμενοβραχίονας, ακόμη δεν μπορούμε να το φτιάξουμε. Έχει περάσει τόσο μεγάλο διάστημα και δεν γίνεται απολύτως τίποτα.
Αλλά να μιλήσουμε και για τα έργα που “ψευτοολοκληρώνονται”, και ούτε αυτά γίνονται σωστά. Το λιμάνι της Κυπαρισσίας θέλει κι άλλα χρήματα για να γίνει σωστό, για να γίνει βιώσιμο. Πέντε εκατομμύρια, ένα νέο masterplan… Τι γίνεται, ρε παιδιά; Το αλιευτικό καταφύγιο Μαράθου; Δεν τελείωσε και ήδη έχει ρηχώσει. Τεράστια προβλήματα. Και να μην πούμε και για άλλα έργα που είχαν ανακοινωθεί. Υπήρχαν εργολάβοι, υπήρχαν εργολαβίες, και τελικά όλα έμειναν σαν όνειρο θερινής νυκτός. Και μιλάμε, για παράδειγμα, για τον δρόμο Μηλιά – Παναγία Γιάτρισσα. Πάει στα σκουπίδια.
Και τώρα που είπα σκουπίδια, ας πάμε στα απορρίμματα. Η κεντρική διαχείριση απέτυχε. Μας το είπε ξεκάθαρα ο δήμαρχος Καλαμάτας, ο αξιοσέβαστος κύριος Βασιλόπουλος: υπήρχε τεράστιο υπόλειμμα, 80% υπόλειμμα. Το φτιάξαμε το υπόλειμμα; Τι γίνεται; Και τώρα η κυβέρνηση πιέζει για άλλη λύση, για τη λύση της καύσης. Πάμε, λέει, στην καύση τώρα. Και αντί να έχουμε ένα ομόφωνο ψήφισμα εδώ, να πούμε “όχι στην καύση” συνολικά, είπαμε ένα μεσοβέζικο “ναι μεν, αλλά”. “Ναι μεν, αλλά” εμείς, “ναι μεν, αλλά” και η Δυτική Ελλάδα. Και στο τέλος πού θα πάει; Μήπως θα πάει στην Αρκαδία; Μήπως θα πάει στη Μεγαλόπολη;
Και παράλληλα δεν γίνεται απολύτως τίποτα για τη διαλογή στην πηγή, για την κομποστοποίηση, για τον καφέ κάδο, ο οποίος ουσιαστικά δεν υπάρχει πουθενά. Αν δείτε κάπου στην Πελοπόννησο καφέ κάδο και οργανωμένο σύστημα κομποστοποίησης, πραγματικά να μου το φέρετε να το δω. Ο Δήμος Καλαμάτας έχει προσπαθήσει. Αλλά χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια,κύριε δήμαρχε. Χρειάζεται επίσης και αποκατάσταση της μεγάλης περιβαλλοντικής πληγής που λέγεται Μαραθόλακκα. Επιτέλους, είπατε για το περιβάλλον. Όταν έχουμε μια τέτοια περιβαλλοντική πληγή, δεν πρέπει να την κλείσουμε; Δεν πρέπει να απορρυπανθεί πλήρως η περιοχή και να προχωρήσουμε;
Ακούσαμε επίσης ότι ευνοείται η επιχειρηματικότητα: 35 εκατομμύρια ευρώ σε 89 επιχειρήσεις. Ήταν, λέει, υπερδέσμευση, δηλαδή δόθηκαν περισσότερα χρήματα. Σε ποιους όμως δόθηκαν; Σε ποιες επιχειρήσεις; Στις επιχειρήσεις που μπορούσαν να παρουσιάσουν επενδυτικά σχέδια άνω των 600.000 ευρώ. Δηλαδή όχι στις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά στις μεγάλες. Άρα οι μεγάλοι τρίβουν τα χέρια τους, ενώ οι μικροί φτωχαίνουν.
Μεταφορά μαθητών. Μία βασική αρμοδιότητα έμεινε στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, και ούτε αυτή δεν ασκείται σωστά. Σε ένα τόσο ευαίσθητο θέμα, όπως είναι η μεταφορά των μαθητών, άλλαξαν άρδην τα δεδομένα των διαγωνισμών και πληροφορηθήκαμε ότι παιδιά περπατούν δύο χιλιόμετρα για να βρουν το λεωφορείο. Παιδιά του Μουσικού Σχολείου χρειάζεται να περπατούν με βαριά μουσικά όργανα στην πλάτη. Παιδιά ΑμεΑμετακινούνται χωρίς τις προβλεπόμενες συνθήκες και χωρίς τους προβλεπόμενους κανόνες. Τόσα πράγματα μάς είπε ο κύριος Περιφερειάρχης. Δεν μπορούσαν να λύσουν το θέμα της μεταφοράς των μαθητών;
Ας πάμε τώρα και στην πρωτογενή παραγωγή. Τεράστιο το υψηλό κόστος παραγωγής για τους αγρότες. Στήριξε η περιφερειακή αρχή τους αγρότες; Είδαμε εδώ τις κινητοποιήσεις. Δεν ψήφισε το ψήφισμα των αγροτών. Δεν ανέφερε τίποτα για το Μέτρο 23 και τον αποκλεισμό των αγροτών από αυτό. Και κυρίως απέτυχε πλήρως στο θέμα της δακοκτονίας. Καθυστερημένοι ψεκασμοί, καθυστερημένοι διαγωνισμοί, και τελικά την πλήρωσαν οι ελαιοπαραγωγοί της Λακωνίας αλλά και της Μεσσηνίας, με πτώση της παραγωγής.
Κτηνοτροφία: εντελώς λανθασμένη η αντιμετώπιση του καταρροϊκού πυρετού. Φίλες και φίλοι, επιτρέπεται να μην υπάρχει έγκαιρη αντιμετώπιση με τα κατάλληλα εμβόλια και τους έγκαιρους ψεκασμούς και να αναγκάζονται οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι να θάβουν ένα-ένα τα πρόβατά τους και να μένουν χωρίς ζωικό κεφάλαιο;
Mercosur. Η συμφωνία Mercosur πέρασε περίπου σαν να ήταν το μεγάλο όραμα της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Να έχουμε ανταλλαγές με τη Λατινική Αμερική. Να τους πουλήσουμε τις ελιές μας, το λάδι μας, μήπως να τους πουλήσουμε και τα εσπεριδοειδή μας, τους χυμούς μας από την Αργολίδα; Αντίθετα προβλέπεται τα αγροτικά προϊόντα των χωρών της Λατινικής Αμερικής να κατακλύσουν τις ευρωπαϊκές αγορές. Φίλες και φίλοι, η Mercosur θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στους αγρότες της Πελοποννήσου. Και η περιφερειακή αρχή συντάχθηκε με την κυβερνητική θέση. Συντάχθηκε με τη Mercosur.
Να μιλήσουμε όμως και για τη σχέση με την κυβέρνηση. Η περιφερειακή αρχή δεν όρθωσε ανάστημα. Αντίθετα, ευθυγραμμίστηκε ξεκάθαρα με την κεντρική πολιτική της κυβέρνησης. Παράδειγμα: δεν αντέδρασε στο κλείσιμο των ΕΛΤΑ σε τόσες περιοχές της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Φέραμε ένα ψήφισμα, το καταψήφισε και ψήφισε το δικό της. Για τις τράπεζες πάλι τα ίδια. Μας είπε ο κύριος Περιφερειάρχης: “Εμείς δεν ασχολούμαστε με τις τράπεζες. Οι τράπεζες είναι ιδιωτικές”. Μα εσείς είστε περιφερειακή αρχή. Οφείλετε να ασχοληθείτε και με τις τράπεζες, να πιέσετε να παραμείνουν οι τραπεζικές υπηρεσίες. Βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι στη Νεάπολη Λακωνίας υπάρχει τεράστιο πρόβλημα με τις επιστολές, με τους λογαριασμούς. Οι κάτοικοι χρειάζεται να μετακινούνται πάρα πολλά χιλιόμετρα, να πηγαίνουν στους Μολάους για να βρουν την αλληλογραφία και τους λογαριασμούς τους.
Και για τον νέο νόμο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ευθυγραμμίστηκε ξεκάθαρα. Έναν νόμο που περιορίζει τις δυνατότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Φίλες και φίλοι, χρειαζόμαστε περιφερειακή διοίκηση με μαχητική και διεκδικητική στάση. Όχι μια Τοπική Αυτοδιοίκηση γονατισμένη.
Αλλά να πάμε και σε ένα άλλο θέμα: διαφάνεια και δημοκρατία. Φίλες και φίλοι, σύμφωνα με την Ειδική Έκθεση 28/23 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, η Περιφέρεια Πελοποννήσου παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό διαγωνισμών με έναν και μόνο συμμετέχοντα. Το γνωρίζετε αυτό; 66,5%. Επειδή σας αρέσουν οι αριθμοί, ορίστε ένας αριθμός που οφείλετε να μας εξηγήσετε. 66,5%, που αποτελεί πανελλαδικό και πανευρωπαϊκό ρεκόρ στην Περιφέρεια Πελοποννήσου. Το επαναλαμβάνω για να το εμπεδώσουμε και, ενδεχομένως, να το απαντήσετε, αν υπάρχει απάντηση: η Περιφέρεια Πελοποννήσου παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό διαγωνισμών με έναν μόνο συμμετέχοντα. Και τι σημαίνει ένας μόνο συμμετέχων; Σημαίνει λιγότερος ανταγωνισμός και υψηλότερες τιμές. Σημαίνει ξεκάθαρη στρέβλωση του ανταγωνισμού.
Αλλά και μέσα στο Περιφερειακό Συμβούλιο, φίλες και φίλοι, δεν ξέρω αν έχουν φύγει οι δήμαρχοι αλλά θα ήθελα να τους ρωτήσουμε το εξής: είμαστε ίσως το μοναδικό συμβούλιο, δημοτικό ή περιφερειακό, σε όλη την Ελλάδα, στο οποίο η αντιπολίτευση δεν έχει μικρόφωνα. Ενώ έχει μικρόφωνα ο Περιφερειάρχης, έχει μικρόφωνα και ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου, ο οποίος τις περισσότερες φορές — και αυτό είναι καταγεγραμμένο — λειτουργεί ως εκπρόσωπος της περιφερειακής αρχής. Ας μας πει, λοιπόν, ο αγαπητός κύριος Βασιλόπουλος, αν υπάρχει δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο στην Ελλάδα στο οποίο η αντιπολίτευση να μην έχει μικρόφωνα.
Δεύτερον, ερωτήσεις που κατατίθενται επίσημα δεν απαντώνται ποτέ. Και μάλιστα, μόλις έχουμε τη λογοδοσία της περιφερειακής αρχής, το πρώτο που ξεκινά να λέει ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου είναι “ποια θέματα θα βγάλουμε”. Όχι ποια θέματα θα συζητήσουμε, αλλά ποια θα βγάλουμε, για να τελειώνουμε. Γιατί, προφανώς, θεωρείται μια βαρετή διαδικασία. Βεβαίως, γιατί η περιφερειακή αρχή έχει αλλεργία στις ερωτήσεις. Έχει μια τεράστια αλλεργία στον έλεγχο, και γι’ αυτό δεν απαντά.
Φίλες και φίλοι, είναι πολλά τα θέματα. Δεν θέλω να σας κουράσω. Αλλά αυτό που ακούσαμε σήμερα δεν ήταν απολογισμός. Ήταν μια ωραιοποιημένη αφήγηση μιας διοίκησης που απέτυχε. Απέτυχε να προστατεύσει την παραγωγή, απέτυχε να υλοποιήσει έργα, απέτυχε να διασφαλίσει τη διαφάνεια και, κυρίως, απέτυχε να είναι χρήσιμη στους πολίτες.
Ο απολογισμός σας δεν περιγράφει την Πελοπόννησο. Περιγράφει κάποια άλλη, ίσως, περιφέρεια. Η εικόνα είναι ξεκάθαρη: χωρίς σχέδιο, χωρίς προτεραιότητες, χωρίς λογοδοσία. Μια περιφέρεια σε στασιμότητα, μια διοίκηση που απλώς περνά τον χρόνο.
Κυρίες και κύριοι της περιφερειακής αρχής, ο απολογισμός σας δεν πείθει. Δεν πείθει γιατί δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, γιατί δεν απαντά στα προβλήματα, γιατί δεν αναλαμβάνει ευθύνη. Και να το πούμε καθαρά: δεν αποτύχατε απλώς. Δεν σταθήκατε στο ύψος των περιστάσεων. Δεν κάνατε ούτε τα βασικά.
Η Πελοπόννησος αξίζει ένα σχέδιο. Αξίζει διαφάνεια. Αξίζει στήριξη της κοινωνίας και όχι μια διοίκηση που απλώς διαχειρίζεται τα πράγματα. Η Πελοπόννησος αξίζει περισσότερα και οφείλουμε να τα διεκδικήσουμε.