Παρατηρήσεις επί της απόφασης του ΣτΕ για τη διπλή εθνική σύνταξη χηρείας
και οι θέσεις της ΠΟΣ/ΔΕΗ
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συνταξιούχων ΔΕΗ (ΠΟΣ/ΔΕΗ), με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους συνταξιούχους και ιδιαίτερα στις οικογένειες που επλήγησαν από τις διαδοχικές περικοπές, τοποθετείται δημόσια σχετικά με την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που αφορά τις λεγόμενες «διπλές εθνικές συντάξεις χηρείας».
Η απόφασηαυτή ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, την προβληματική αντιμετώπιση των δικαιούχων συντάξεων λόγω θανάτου και ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων: των χήρων και των ορφανών παιδιών.
Παρότι το Δικαστήριο έκρινε ότι η σχετική εγκύκλιος εφαρμογής (Τσακλόγλου) του Ν. 4378/16 κακώς δεν δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, εν τούτοις επικύρωσε την ουσία της περικοπής, δηλαδή τη μη καταβολή δεύτερης εθνικής σύνταξης στις συντάξεις χηρείας όταν ο δικαιούχος έχει και σύνταξη εξ’ ιδίου δικαιώματος.
Η απόφαση αυτή, ανεξάρτητα από τη νομική της θεμελίωση, αναδεικνύει για ακόμη μία φορά ένα διαχρονικό πρόβλημα άνισης μεταχείρισης χιλιάδων συνταξιούχων χηρείας, οι οποίοι βρέθηκαν εγκλωβισμένοι σε αντικρουόμενες διατάξεις, περικοπές και διοικητικές ερμηνείες που υπονόμευσαν την ασφάλεια δικαίου και την κοινωνική προστασία.
Η ΠΟΣ/ΔΕΗ θεωρεί ότι το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά ούτε αποκλειστικά με δικαστικές αποφάσεις.
Απαιτείται άμεση πολιτική και νομοθετική πρωτοβουλίαπου θα δίνει οριστική, δίκαιη και βιώσιμη λύση.
Οι βασικές παρατηρήσεις της ΠΟΣ/ΔΕΗ:
- Οι συντάξεις χηρείας δεν αποτελούν προνόμιο αλλά ασφαλιστικό δικαίωμα.
- Οι συντάξεις χηρείας προκύπτουν από ασφαλιστικές εισφορές και πολυετή εργασία των θανόντων ασφαλισμένων. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως «διπλή παροχή» με τιμωρητική λογική.
- Οι συνεχείς αλλαγές του νομοθετικού πλαισίου οδήγησαν σε διαφορετικές ταχύτητες συνταξιούχων, με αποτέλεσμα με ίδιες ασφαλιστικές προϋποθέσεις να προκύπτουν διαφορετικές παροχές.
- Οι περικοπές επιβάρυναν κυρίως γυναίκες μεγάλης ηλικίας που στηρίζουν το εισόδημά τους αποκλειστικά στη σύνταξη και αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες διαβίωσης και υγείας.
- Οι περικοπές μετά την τριετία δημιουργούν συνθήκες οικονομικής ασφυξίας
- Η μείωση της σύνταξης στο 35% σε περιπτώσεις απασχόλησης ή λήψης άλλης σύνταξης αποτελεί κοινωνικά άδικη ρύθμιση, ιδιαίτερα όταν αφορά χαμηλοσυνταξιούχους και οικογένειες που προσπαθούν να επιβιώσουν.
- Απαιτείται σαφές και δίκαιο πλαίσιο για τα ορφανά τέκνα και τις εργαζόμενες χήρες
Η ΠΟΣ/ΔΕΗ προτείνει άμεσα:
- Νομοθετική κατοχύρωση πλήρους διαφάνειας και ενιαίων κανόνων των συντάξεων χηρείας.
- Νομοθετική κατοχύρωση για τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας στο 70% της σύνταξης του θανόντος.
- Κατάργησητης διάταξης μείωσης των συντάξεων χηρείας από το 70% στο 50% (35% της σύνταξης του θανόντος) μετά την τριετία αν ο δικαιούχος σύνταξης χηρείας εργάζεται ή λαμβάνει σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.
- Καταβολή και δεύτερηςεθνικής σύνταξηςκαι στις συντάξεις χηρείας όταν ο επιζών σύζυγος λαμβάνει και δική του σύνταξη καθώς και στα ορφανάκαι από τους δύο γονείς παιδιά (αμφίπλευρα ορφανά).
- Να μην αναζητηθούν αναδρομικά ποσά λόγω μη περικοπής, στις συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα μετά την τριετία.
- Θέσπιση κατώτατου εγγυημένου εισοδήματος για τους δικαιούχους χηρείας
Κάλεσμα προς την Πολιτεία:
Η ΠΟΣ/ΔΕΗ καλεί την Κυβέρνηση, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και τη Διοίκηση του e-ΕΦΚΑ να προχωρήσουν άμεσα σε ουσιαστικό διάλογο με τους εκπροσώπους των συνταξιούχων, ώστε να υπάρξει μία μόνιμη και κοινωνικά δίκαιη λύση.
Οι συνταξιούχοι χηρείας δεν μπορούν να συνεχίσουν να ζουν υπό καθεστώς αβεβαιότητας, περικοπών και διοικητικών αντιφάσεων.
Η Κοινωνική Ασφάλιση οφείλει να λειτουργεί με κανόνες δικαιοσύνης, αξιοπρέπειας και σεβασμού απέναντι στους ανθρώπους που εργάστηκαν και στήριξαν επί δεκαετίες το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας.
Η ΠΟΣ/ΔΕΗ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να παρεμβαίνει με υπευθυνότητα και τεκμηριωμένες προτάσεις για την προάσπιση των δικαιωμάτων όλων των συνταξιούχων.