Αντιμέτωποι με πρόστιμα που φτάνουν έως και τα 50.000 ευρώ, αλλά και με προσωρινό ή ακόμη και οριστικό αποκλεισμό από τη δυνατότητα υποβολής Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (ΕΑΕ), θα βρίσκονται Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) και όσοι διαχειρίζονται αιτήσεις αγροτικών ενισχύσεων, όταν διαπιστώνονται παραβάσεις.
Με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή μπαίνει σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο ελέγχων και κυρώσεων για τη διαχείριση των ΕΑΕ, καθορίζοντας από τη διαδικασία και τα κριτήρια των ελέγχων έως το ύψος των προστίμων, τις περιπτώσεις υποτροπής και τους όρους προσωρινού ή οριστικού αποκλεισμού. Η απόφαση αφορά τα ΚΥΔ, καθώς και φυσικά και νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες τα οποία, ύστερα από έγγραφη συμφωνία με τον δικαιούχο της ενίσχυσης, εξουσιοδοτούνται να υποβάλλουν, να τροποποιούν και να διαχειρίζονται έναντι αμοιβής τις ΕΑΕ στο πλαίσιο του ΟΣΔΕ.
Τι θα ελέγχει η ΑΑΔΕ
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται η τήρηση ψηφιακού φακέλου τεκμηρίωσης για κάθε αίτηση, η προστασία και εμπιστευτικότητα των δεδομένων, η αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων και η επίδειξη της απαιτούμενης επιμέλειας κατά την υποβολή ή τροποποίηση των αιτήσεων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ορθή ψηφιοποίηση και καταχώριση των αγροτεμαχίων, στον έλεγχο της πληρότητας των δικαιολογητικών, όπως Ε9, μισθωτήρια ή άλλα έγγραφα νόμιμης κατοχής και χρήσης γης, καθώς και στη συμφωνία των στοιχείων που δηλώνονται με τα δικαιολογητικά και τα δεδομένα των πληροφοριακών συστημάτων.
Παράλληλα, απαγορεύεται η οριστικοποίηση μιας αίτησης όταν υπάρχει πρόδηλη ασυμβατότητα που δεν έχει διορθωθεί ή όταν είναι γνωστό ότι η δήλωση περιλαμβάνει ψευδή, ανακριβή ή νοθευμένα στοιχεία.
Οι έλεγχοι μπορούν να ενεργοποιούνται από ευρήματα διοικητικών, επιτόπιων ή διασταυρωτικών ελέγχων, από καταγγελίες τρίτων, αναφορές δημόσιων αρχών ή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, αλλά και από πορίσματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Οι «καμπάνες»
Το ποινολόγιο διαχωρίζει τις παραβάσεις σε απλές και σοβαρές. Για τις απλές παραβάσεις προβλέπεται πρόστιμο από 5.000 έως 20.000 ευρώ ανά παράβαση, καθώς και προσωρινός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής ΕΑΕ για έως δύο έτη ενίσχυσης. Για τις σοβαρές παραβάσεις, τα πρόστιμα κυμαίνονται από 20.000 έως 50.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής ΕΑΕ.
Ειδικά, όμως, για τις ΕΑΕ του 2026, τα πρόστιμα για τις απλές παραβάσεις είναι σημαντικά χαμηλότερα. Τα κατώτατα και ανώτατα όρια μειώνονται στο ένα πέμπτο και διαμορφώνονται από 1.000 έως 4.000 ευρώ ανά παράβαση. Το τελικό ύψος του προστίμου θα προσδιορίζεται κατά περίπτωση, ανάλογα με τη σοβαρότητα, την έκταση και τη διάρκεια της παράβασης, τον βαθμό υπαιτιότητας, τυχόν επανάληψή της και την πραγματική ή δυνητική ζημία για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Δημοσίου.
Διπλά πρόστιμα στους υπότροπους
Αυστηρότερο γίνεται το πλαίσιο σε περίπτωση υποτροπής. Εάν το ίδιο πρόσωπο διαπράξει μέσα σε τρία χρόνια την ίδια ή ομοειδή παράβαση, ενεργοποιούνται αυξημένες κυρώσεις.
Στις απλές παραβάσεις διπλασιάζονται τα κατώτατα και ανώτατα όρια του προστίμου, καθώς και ο χρόνος προσωρινού αποκλεισμού. Ειδικά για το 2026, ο διπλασιασμός γίνεται πάνω στα μειωμένα όρια που ισχύουν για τη φετινή χρονιά. Για τις βαρύτερες περιπτώσεις προβλέπεται ακόμη και οριστικός αποκλεισμός. Αυτός μπορεί να επιβληθεί όταν έχει διαπιστωθεί σοβαρή παράβαση με δόλο ή υποτροπή σοβαρής παράβασης και κρίνεται ότι ο προσωρινός αποκλεισμός δεν επαρκεί για την αποτροπή νέων παραβάσεων.
Ο αποκλεισμός θα καταχωρίζεται στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και θα «μπλοκάρει» τεχνικά την αποδοχή νέων εξουσιοδοτήσεων και την υποβολή νέων αιτήσεων. Οι ΕΑΕ που έχουν ήδη υποβληθεί δεν επηρεάζονται, ενώ οι δικαιούχοι θα ενημερώνονται ώστε να μπορούν να ανακαλέσουν την εξουσιοδότηση και να επιλέξουν άλλο πρόσωπο για τη διαχείριση της αίτησής τους.
Πριν πέσει η «καμπάνα», ο ελεγχόμενος θα έχει δικαίωμα να εκθέσει εγγράφως τις απόψεις του μέσα σε 20 ημέρες, προθεσμία η οποία μπορεί να παραταθεί μία φορά και έως δέκα ημέρες. Αν από τη διαδικασία δεν προκύψει παράβαση, η υπόθεση μπαίνει στο αρχείο, ενώ επουσιώδεις ή καθαρά τυπικές πλημμέλειες μπορούν να καταγραφούν χωρίς την επιβολή κύρωσης. Στις περιπτώσεις σοβαρής παράβασης που συνδέεται με παράνομη ή αχρεώστητη καταβολή ενίσχυσης άνω των 5.000 ευρώ ανά ΕΑΕ, προβλέπεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις αλληλέγγυα ευθύνη του ελεγχόμενου με τον δικαιούχο για την επιστροφή του ποσού στην ΑΑΔΕ.