Χαράλαμπος Κασίμης
Ο εθισμός της κυβέρνησης στην επικοινωνία δεν της επιτρέπει να δει ότι δεν μπορεί πλέον να παραπλανά τους αγρότες, και πρέπει να αλλάξει ρότα.
Αυτός ο εθισμός την κάνει να βαφτίζει το κρέας ψάρι με τις ενισχύσεις και τις πληρωμές των αγροτών. Εικόνα, επικοινωνία… και αποτέλεσμα μηδέν.
Ανακοινώνοντας τις πληρωμές για το 2025 και την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης, ο κ. Χατζηδάκης, ως υπερυπουργός της Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, ‘τσουβάλιασε’ ότι πληρώθηκε και ότι πρόκειται να πληρωθεί εντός του έτους σε ένα ποσό 3.7 δις. Έτσι για τις εντυπώσεις που προκαλεί το ύψος του ποσού των 3.7 δις.
Πληρωμές των διαφόρων προγραμμάτων προηγούμενων ετών, που με υπαιτιότητά τους δεν πληρώθηκαν στην ώρα τους, αποζημιώσεις ΕΛΓΑ, άμεσες ενισχύσεις, προκαταβολές, πληρωμές ΚΑΠ, εκτός ΚΑΠ, ευλογιά-πανώλη και πάει λέγοντας. Αθροίζουν τα πάντα, αρκεί να φανούν γενναιόδωροι με τους αγρότες. Τι θα μεταφραστεί σε πραγματικές πληρωμές, εν τέλει, έχει μικρή σημασία. Η εικόνα και η επικοινωνία μετρούν.
Ας πούμε όμως τα πράγματα με το όνομά τους.
Η κυβέρνηση εμφανίζει σοβαρές καθυστερήσεις στις πληρωμές και πριν το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και δεν μπορεί, επομένως, να επικαλείται αυτό και τους ελέγχους της Επιτροπής για να δικαιολογηθεί. Καθυστερήσεις στην καταβολή των αποζημιώσεων του Daniel, καθυστερήσεις στα επενδυτικά, καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις ΕΛΓΑ, ευλογιά-πανώλη, καθυστερήσεις στο αγροτικό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, έχουν οδηγήσει το αγροτικό κόσμο και συνεπακόλουθα όλη την αγροδιατροφική αλυσίδα σε μία οικονομική ασφυξία και σοβαρή κρίση.
Δεν είναι τυχαίο ότι η μεγάλη έκθεση Agrotica στην Θεσσαλονίκη στα τέλη Ιανουαρίου οδηγείται μάλλον στην αναβολή. Ήδη οι μεγάλες εταιρείες αγροτικών μηχανημάτων ανακοίνωσαν την μη συμμετοχή τους λόγω της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στον χώρο. Επαγγελματικοί- Συλλογικοί φορείς του χώρου, εξάλλου, έχουν εδώ και καιρό δημόσια καταγγείλει την επικινδυνότητα των καθυστερήσεων στις πληρωμές για την λειτουργία της αγοράς.
Οι ενθουσιώδεις ανακοινώσεις της κυβέρνησης προ ημερών, καταρρέουν η μία μετά την άλλη.
Οι ανακοινώσεις για την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης των 580 εκατ. έγινε καταβολή 363 εκατ. – ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 45% αντί του προβλεπόμενου 70% του συνολικού ποσού– που με την αφαίρεση των εισφορών στον ΕΛΓΑ ύψους 90 περίπου εκατ. αφήνουν στους αγρότες πληρωμές 270 εκατ. περίπου. Αν προσθέσουμε εδώ τις οφειλές στην αγορά που έχουν και πρέπει να τακτοποιήσουν, καταλαβαίνει κανείς την έκταση της οικονομικής ασφυξίας.
Παράλληλα περίπου 140.000 παραγωγοί δεν θα πληρωθούν προκαταβολή ή θα πάρουν λιγότερα από αυτά που ανέμεναν, χωρίς να γνωρίζουν ακόμα γιατί. Προβλήματα έχουν προκύψει επίσης στο σύστημα monitoring, με αποτέλεσμα κτηνοτρόφοι και αγρότες να έχουν μείνει εκτός πληρωμών, χωρίς να γνωρίζουν στη βάση ποιου χρονοδιαγράμματος θα γίνουν διορθώσεις και πληρωμές.
Η κυβέρνηση για να ‘χρυσώσει το χάπι’ υπόσχεται ότι οι ‘έντιμοι’ αγρότες θα έχουν μία δεύτερη κατανομή όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία ελέγχων και γίνει ‘ταμείο’ των μη καταβληθέντων πόρων, που περίσσεψαν.
Μάλιστα δηλώνει ότι υπάρχει συνεννόηση με την Επιτροπή για κάτι τέτοιο.
Έχω δύο επιφυλάξεις εδώ.
Πρώτον, στο αισιόδοξο σενάριο, δεν γνωρίζουμε με ποιο χρονοδιάγραμμα θα γίνει αυτή η κατανομή και πόσο ακόμα θα διαρκέσει η ασφυξία των ‘έντιμων’ αγροτών. Κανείς δεν δεσμεύεται σε χρονοδιάγραμμα και προφανώς στο ύψος της ανακατανομής.
Δεύτερον, το γεγονός ότι κάτι παρόμοιο αναφέρθηκε στην Επιτροπή Παρακολούθησης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ στην Αλεξανδρούπολη προ καιρού από στέλεχος της Επιτροπής, όταν διαπιστώθηκε η χαμηλή απορρόφηση πόρων, δεν συνεπάγεται απαραίτητα την αυτόματη υλοποίησή του. Δεν μοιράζονταν στο παρελθόν οι μη καταβληθέντες πόροι, πως θα γίνει τώρα;
Και τα ‘κουστούμια’ των δημοσιονομικών διορθώσεων και προστίμων’ που μας έχουν ραφτεί – 415 εκατ. δημοσιονομικές διορθώσεις έχουν ήδη ανακοινωθεί φέτος – και αναμένονται και άλλα που προφανώς μειώνουν διαρκώς το πραγματικό ύψος των διαθέσιμων κοινοτικών πόρων.
Αυτή τη φορά, η κυβέρνηση δεν μπορεί να παραπλανήσει τους αγρότες και κυρίως αυτούς που αποκαλεί ‘έντιμους’ αγρότες. Γιατί είναι κυρίως οι ‘έντιμοι’ αγρότες αυτοί που έχουν υποστεί την εκτίναξη του κόστους παραγωγής, την διεύρυνση της απόστασης των τιμών παραγωγού από τις τιμές καταναλωτή, την χρηματοδοτική ασφυξία, τις καθυστερήσεις και τις μειώσεις στις πληρωμές.
Αυτό εξηγεί και την υπερκομματική συμμετοχή τους στις κινητοποιήσεις. Βρίσκονται ενώπιον της κατάρρευσης της οικογενειακής γεωργίας, της κτηνοτροφίας και των αγροτικών περιοχών, γι’ αυτό και βρίσκονται πλέον απέναντι σε μία κυβέρνηση που συνδιαλέγονταν για χρόνια με τους ‘ανέντιμους’ αγρότες και τώρα υποκριτικά ομνύει στους ‘έντιμους’.
