του Περικλή Καπετανόπουλου
Η ορεινότητα στην Ελλάδα δεν είναι ένα θεωρητικό πρόβλημα προς συζήτηση σε πολυτελείς συνεδριακές αίθουσες, ούτε ένα ακαδημαϊκό λογοπαίγνιο για την παραγωγή επικοινωνιακού υλικού. Είναι η καθημερινή, σκληρή επιβίωση των ανθρώπων που φυλάνε Θερμοπύλες στα χωριά μας, παλεύοντας με την εγκατάλειψη, την έλλειψη υποδομών και την απομόνωση. Δυστυχώς, για την Κυβέρνηση Μητσοτάκη και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, το κρίσιμο αυτό ζήτημα μετατρέπεται σε άλλη μια προεκλογική φιέστα, γεμάτη κούφιες υποσχέσεις.
Μετά από χρόνια διακυβέρνησης, τα κυβερνητικά κλιμάκια θυμήθηκαν ξαφνικά την ελληνική περιφέρεια. Μαζεύτηκαν σε συνέδρια όλοι όσοι φέρουν την ακέραια ευθύνη για τη σημερινή κατάντια της ορεινής Ελλάδας, για να παρουσιάσουν «προτάσεις» και «σχέδια». Το ερώτημα των πολιτών είναι αμείλικτο: Να τις ακούσει ποιος; Να τις σχεδιάσει ποιος; Να τις υλοποιήσει ποιος και, κυρίως, πότε; Όταν οι λύσεις παραπέμπονται σε βάθος δεκαετίας, η πραγματικότητα τους προσπερνά. Με αυτούς τους ρυθμούς, όταν και αν υλοποιηθούν αυτά τα «μεγαλόπνοα» έργα, δεν θα έχει μείνει ούτε κουκουβάγια στα χωριά της Αιτωλοακαρνανίας.
Το παράδειγμα της ορεινής Ναυπακτίας είναι ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο το κράτος υπονομεύει τις κοινότητές του. Μια περιοχή με τεράστιες δυνατότητες αφήνεται να μαραζώνει, με ένα οδικό δίκτυο-καρμανιόλα, γεμάτο καθημερινές κατολισθήσεις και καθιζήσεις που αποκόπτουν ολόκληρα χωριά, καθιστώντας ακόμα και τη μετάβαση στο πλησιέστερο νοσοκομείο μια επικίνδυνη αποστολή. Την ίδια στιγμή, η συστηματική υποβάθμιση της παιδείας με το κλείσιμο ή τη συγχώνευση των ελάχιστων εναπομεινάντων σχολείων αναγκάζει τις νέες οικογένειες να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, αφού τα παιδιά τους είναι αναγκασμένα να διανύουν καθημερινά δεκάδες χιλιόμετρα σε ορεινούς δρόμους για να καθίσουν σε ένα θρανίο.
Σαν να μην έφτανε η απομόνωση, έρχεται τώρα και το τελειωτικό χτύπημα: η σχεδιαζόμενη ενσωμάτωση των ΔΕΥΑ στην ΕΥΔΑΠ. Η αναμενόμενη κατακόρυφη αύξηση της τιμής του νερού στα χωριά, ένα αγαθό που οι ορεινές κοινότητες προστατεύουν και διαχειρίζονται εδώ και αιώνες, θα λειτουργήσει ως ο απόλυτος επιταχυντής της ερημοποίησης. Πώς θα κρατηθεί ο κτηνοτρόφος, ο αγρότης, η νέα οικογένεια στο βουνό όταν ακόμα και το νερό μετατρέπεται σε απρόσιτο εμπόρευμα;
Παραμονές των βουλευτικών εκλογών, οι υποσχέσεις δεν κοστίζουν τίποτα και παρέχονται αφειδώς από τους κυβερνητικούς περιοδεύοντες θιάσους. Για μια ακόμα φορά, η εξουσία αντιμετωπίζει τους κατοίκους της περιφέρειας ως χρυσόψαρα χωρίς μνήμη. Πιστεύουν ότι με καθυστερημένες εξαγγελίες και επικοινωνιακά τεχνάσματα θα καταφέρουν να υποκλέψουν, για άλλη μια φορά, την ψήφο των πολιτών.
Η ορεινή Ελλάδα, όμως, δεν αντέχει άλλο εμπαιγμό. Οι κάτοικοί της απαιτούν άμεσα, χειροπιαστά έργα, ασφαλείς δρόμους, ανοιχτά σχολεία, σεβασμό στους φυσικούς τους πόρους και πραγματικά κίνητρα παραμονής στον τόπο τους.
Είναι σαφές ότι η επιβίωση της ορεινής Ναυπακτίας και κάθε ορεινής κοινότητας στην Ελλάδα δεν θα κριθεί από τα χειροκροτήματα σε προσχεδιασμένες κομματικές εκδηλώσεις, αλλά από την πολιτική βούληση για πραγματική στήριξη. Όταν οι δρόμοι καταρρέουν, τα σχολεία κλείνουν και το νερό μετατρέπεται σε ακριβό εμπόρευμα, οι κάτοικοι της υπαίθρου δεν έχουν την πολυτέλεια να περιμένουν άλλα δέκα χρόνια για υποσχέσεις που θα ξεχαστούν την επομένη των εκλογών. Η ορεινή Ελλάδα στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ο εμπαιγμός τελείωσε, η ερημοποίηση καλπάζει και η απάντηση των πολιτών που επιμένουν να ζουν και να δημιουργούν στον τόπο τους θα δοθεί στην κάλπη, με μνήμη και αξιοπρέπεια.