Η Νεμέα από την τουρκοκρατία μέχρι την έναρξη του Αγώνα (1821)

Γράφει ο Γιώργος Κωστούρος

Στο πλαίσιο του φετινού εορτασμού της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου, ας θυμηθούμε την αρχή και το τέλος εθνικής περιπέτειας με την τουρκική υποδούλωση, εστιάζοντας στην ευρύτερη περιοχή της Νεμέας.

Η περιοχή αυτή κατελήφθη αυτοπροσώπως από τον Σουλτάνο Μεχμέτ τον Β΄ (Μωάμεθ τον Β΄ τον Πορθητή), πέντε χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, το 1458. Μετά τον Ταρσό της Κορινθίας, ο Μωάμεθ πολιόρκησε την καστροπολιτεία του Πολυφέγγους, πάνω στην κορυφή του ομώνυμου βουνού (του αρχαίου Καρνεάτη), κάμπτοντας την αντίσταση που προέβαλαν οι κάτοικοι της Φλειασίας, μεταξύ των οποίων και Αλβανοί με αρχηγό τον “Δόξα“ ή “Δοξίη“.

Οι Τούρκοι κατάφεραν να αποκλείσουν την πηγή νερού που βρισκόταν στην βόρεια πλαγιά του βουνού και τροφοδοτούσε τον οχυρωμένο οικισμό. Πρόκειται για υδρομάστευση εντός μιας σπηλιάς, που περικλειόταν από πέτρινο τοίχο, ο οποίος διαμόρφωνε με τον βράχο μια σοφατισμένη εσωτερικά δεξαμενή συγκέντρωσης του νερού. Μετά την παράδοση του φρουρίου (κάστρου) του Πολυφέγγους, το οποίο πρωτοσυναντάται στις γραπτές πηγές περί το 1303-1304, οι Τούρκοι συνέχισαν την επέλασή τους σε Αργολίδα και Αρκαδία.

Σήμερα ονομάζουμε καταχρηστικά «Kάστρο» το σπηλαιώδες ασκητήριο που είναι περίκλειστο με πέτρινο εξωτερικό τοίχο και βρίσκεται στην νότια πλαγιά του Πολυφέγγους, στην οροφή του οποίου υπάρχουν βραχογραφίες του 11ου-12ου αιώνα, μια της Υπαπαντής του Κυρίου και η άλλη (η πιο αχνή), μάλλον του Αγίου Γεωργίου έφιππου με ένα παιδί στα καπούλια του αλόγου του (η προφορική παράδοση διασώζει ότι πρόκειται για «τον Ιωσήφ με το γαϊδουράκι» κάτι που φαίνεται λιγότερο πιθανόν, μιάς και η σχέση του Πολυφέγγους με τον Άγιο Γεώργιο, ακόμα και ονοματολογικά, υπήρξε πολύ ισχυρή: καστροπολιτεία Πολυφέγγους και μεσαιωνικός Άγιος Γεώργιος θεωρούνται ιστορικά δίδυμος οικισμός και στα μεσαιωνικά κείμενα αναφέρονται συνδυαστικά και με τα δύο ονόματα).

Στην ανατολική πάλι όψη του Πολυφέγγους βρίσκεται η ιστορική Μονή Βράχου της Παναγίας, της οποίας ο θρυλικός ηγούμενος Δανιήλ Παμπούκης, συμμετείχε πολύ ενεργά στην προετοιμασία της Επανάστασης, με μυήσεις στην Φιλική Εταιρεία, συγκέντρωση χρημάτων και υποστήριξη του Παπαφλέσσα, κατά την μετάβασή του στην ιστορική σύσκεψη της Βοστίτσας, στις αρχές του 1821. Έτσι, φαίνεται ότι εγκαίρως είχαν ωριμάσει στην περιοχή οι συνθήκες για τον ξεσηκωμό. Αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι στα μέσα Μαρτίου 1821, ο Αγιωργίτης οπλαρχηγός Γιώργης Δανόπουλος (τοπικός οδηγός του Κολοκοτρώνη κατά την μάχη των Δερβενακίων το 1822, που συμμετείχε και σε πολλές άλλες μάχες και έφθασε στρατιωτικά σε βαθμό χιλιάρχου και ιδιότητα φαλαγγίτη) κοντά στο εγκαταλελειμμένο σήμερα χωριό Ζαχαριά των Δερβενακίων, που βρισκόταν στα δεξιά του δρόμου Κορίνθου -Άργους, έστησε ενέδρα στον διερχόμενο τάταρη (ταχυδρόμο) των Τούρκων και τον φόνευσε, διακόπτοντάς έτσι την ταχυδρομική επικοινωνία των οθωμανών στο κέντρο της Πελοποννήσου. Το περιστατικό αυτό καταγράφεται στα πολλά παρόμοια επαναστατικά συμβάντα, που σε αρκετούς τόπους προηγήθηκαν του γενικού ξεσηκωμού της Πελοποννήσου.

Κάνοντας τον σχετικό υπολογισμό, προκύπτει ότι από την οθωμανική κατάκτηση της περιοχής (1458) μέχρι την έναρξη του Αγώνα (1821) μεσολάβησαν τριακόσια εξήντα τρία ολόκληρα χρόνια! Αν από αυτά αφαιρέσουμε ένα-δύο χρόνια που την περιοχή ήλεγχαν οι Βενετοί κατά τον πρώτο τουρκοβενετικό πόλεμο (1463) και μια περίπου δεκαπενταετία (1699-1715) που κράτησε η λεγόμενη δεύτερη βενετοκρατία, η διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας, που συνηθέστατα αποκαλούμε τουρκοκρατία, ελάχιστα υπολείπεται των 350 ετών! Τρεισήμισι αιώνες πικρής και αφόρητης σκλαβιάς λοιπόν, που πραγματικά σημάδεψαν καθοριστικά την πορεία της Ελλάδας και την μοίρα των Ελλήνων.

Πηγή: facebook