Πότε έγινε η πρώτη εκτός Ελλάδας εξαγωγή αγιωργήτικου κρασιού ;

Γράφει ο Γιώργος Κωστούρος

Καλημέρα και καλό Σαββατοκύριακο, με άρωμα και γεύση κρασιού Νεμέας, και μάλιστα «παλαιωμένου» πριν από 150 χρόνια! Αλήθεια, έχετε ποτέ αναρωτηθεί πόσο παλαιά έγινε η πρώτη εκτός Ελλάδας εξαγωγή αγιωργήτικου κρασιού και από ποιούς; Μην εκπλαγείτε λοιπόν, ήταν την δεκαετία του 1870, και το οινοποιείο ήταν των Αδελφών Τρίπου.

Πρόκειται για τους Σταμάτιο, Θεόδωρο, Θεοφάνη, Βασίλειο και Παύλο, Τρίπος γιούς του Υδραίου χιλίαρχου της Ελληνικής επανάστασης Σάββα Γ. Τρίπου, οποίος είχε πολεμήσει και στα Δερβενάκια υπό τον Νικηταρά και στον οποίο το 1837 παραχωρήθηκε οικόπεδο στο Καλαμάκι Κορινθίας, όπου και εγκαταστάθηκε, αναπτύσσοντας πολλές επικερδείς επαγγελματικές δραστηριότητες. Το 1865, οι γιοί του αγόρασαν στα Κάτω Εξαμίλια ένα μεγάλο κτήμα που αρδευόταν από το Αδριάνειο υδραγωγείο, το γνωστό ως «Περιβόλι», όπου το 1868 ίδρυσαν ατμοκίνητο «οινολογικόν εργοστάσιον», ένα από τα εννέα μόνο οινοποιεία-πνευματοποιεία που υπήρχαν τότε στην Ελλάδα. Το εργοστάσιο αυτό ξεκίνησε τακτικές εργασίες οινοποιίας «κατά τον ευρωπαϊκό τρόπο» το 1871, όταν επανδρώθηκε με τον Θεοφάνη, που γύρισε από σπουδές οινοποιίας στο Μπορντώ.

Το κρασί από σταφύλια της περιοχής του οινοποιείου ήταν λευκό και ελαφρύ και από αυτό, με προσθήκη λίγου λικέρ ζάχαρης, παρασκεύαζαν έναν καθαρό αφρώδη οίνο. Το κόκκινο κρασί το προμηθεύονταν αποκλειστικά από τον Άγιο Γεώργιο (σημερινή Νεμέα). Ξεκίνησαν αγοράζοντας από τους Αγιωργήτες παραγωγούς ποσότητα 20.000 οκάδων οίνου ετησίως, η οποία σταδιακά χρειαζόταν να αυξηθεί. Έτσι αγόρασαν 100 στρέμματα αμπελώνων και έφτιαξαν στον Άγιο Γεώργιο ιδιόκτητη αποθήκη οινοποιίας με βαρέλια. Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες εντοπίων, στο «Βόλιμο» της Νεμέας και στην περιοχή Κουτσίου, σώζονται τα μικροτοπωνύμια «στου Τρύπα», για τον οποίο κάποιοι γεροντότεροι θυμούνται να είχαν ακούσει ότι ήταν χημικός. Ο μεγαλύτερος αμπελώνας Τρίπου πρέπει να βρισκόταν στην θέση «Άγιοι Θεόδωροι», κοντά στο Πετρί Νεμέας, όπου και το παλαιό ομώνυμο εκκλησάκι, που μετονομάσθηκε σε «Αγιά Σωτήρα» και το επιμελείται η οικογένεια Φρούσιου.

Ο αγιωργήτικος οίνος Τρίπου εμφιαλωνόταν στο οινοποιείο των Εξαμιλίων και διετίθετο στην Αθήνα με την επωνυμία «Ακροκόρινθος», συνήθως σε συσκευασίες δώρου.
Το εν λόγω οινοποιείο (όπως και ο Δήμος Νεμέας) συμμετείχε το 1875 στην έκθεση προϊόντων Γ΄ Ολύμπια στην Αθήνα. Εκεί μάλιστα βραβεύτηκε και η σχετική εισήγηση της Ελλανόδικης Επιτροπής, την οποία υπογράφει ο πρόεδρός της τότε Καθηγητής Γενικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών Αναστάσιος Χρηστομάνος, ιδιαίτερα αναλυτική και εμπεριστατωμένη, αποτελεί ουσιαστικά έναν διθύραμβο για «τούς μέλανες οίνους της Κορινθίας» που παρήγαγε το οινοποιείο Τρίπου δηλαδή «τον Αγιογεωργίτικο οίνο της Νεμέας» (για όσους ενδιαφέρονται, έχει αναρτηθεί το κείμενο του Χρηστομάνου σε φωτογραφία).

Οι οίνοι αυτοί εξάγονταν στην Γερμανία, στην Αγγλία (Μάντσεστερ και Λίβερπουλ και στην Αμερική. Στην Γερμανία, εμπορικός αντιπρόσωπος ήταν ο σπουδαίος οινοχονδρέμπορος J. F. Menzer, που διατηρούσε και υποκατάστημα στην Πάτρα. Ο Menzer διετέλεσε πρόξενος της Ελλάδας στη Γερμανία και το 1883 έγραψε βιβλίο με τίτλο «Οινικό Ταξίδι στην Ελλάδα». Μάλιστα είναι αυτός που από το 1882 δημιούργησε στην Γερμανία τις πρώτες «ελληνικές οινοταβέρνες», και στις διαφημιστικές καταχωρίσεις του στις Γερμανικές εφημερίδες διαβεβαίωνε ότι τα Ελληνικά κρασιά που πωλούσε «τα είχε διαλέξει προσωπικά και ήσαν εγγυημένα γνήσια». Ανάμεσα σε αυτά και ως «οίνος Κορίνθου», το αγιωργήτικο Νεμέας, που ευτύχησε να βρει τον δρόμο του για τις αγορές του εξωτερικού, σχεδόν 150 χρόνια πριν.

Σήμερα οι εξαγωγές του κρασιού της Νεμέας εκτείνονται σε όλο τον κόσμο, χάρις στην τεράστια προσπάθεια των σύγχρονων οινοποιείων, που φροντίζουν για την διαχρονική διατήρηση της ποιότητας και οργανοληπτικής ιδιαιτερότητας της ευγενούς αυτής ελληνικής ποικιλίας.