Η Ελλάδα στην Αγκαλιά της Παναγίας

Δεκαπενταύγουστος… και η σκέψη όλων στρέφεται στην Μεγάλη Μητέρα, την Μητέρα της Ζωής, την Παναγία. Όλη η Ελλάδα, οι πόλεις οι κωμοπόλεις, τα χωριά, οι οικισμοί, τα όρη, τα βουνά, οι κορυφές, οι κοιλάδες, τα νησιά, τα ξερονήσια, όλα τους έχουν ανεκτίμητους θησαυρούς, εκκλησίες, μοναστήρια και εκκλησάκια με θαυματουργές εικόνες της Παναγίας, για να δεχθούν το γεμάτο ελπίδα, λατρευτικό ασπασμό της πίστεως μας.Η θάλασσα, το βουνό, το νησί, η πόλη, το χωριό, ο τόπος γίνεται ο τόπος της Παναγίας.

Έτσι παύει η Ελλάδα να είναι ένας γεωγραφικός χώρος και γίνεται ένας Ιερός και ποιητικός τόπος με θρησκευτικότητα και πολιτισμό στον οποίον ενυπάρχει η Παναγία ως φορέας θρησκευτικής και ιστορικής μνήμης.

Ολόκληρος ο μήνας Αύγουστος είναι αφιερωμένος και κυριαρχείται από την Υπεραγία Μητέρα του Κυρίου μας. Την κεντρική θέση την κατέχει η πανηγυρική εορτή της Κοιμήσεως Της.

Προετοιμασία για το σπουδαίο αυτό γεγονός αποτελούν οι θερμές ικεσίες και οι Παρακλητικοί Κανόνες στην Μεγαλόχαρη, που διακρίνονται για τον έντονο ποιητικό λυρισμό και τα ανεπανάληπτα βιώματα. Εντύπωση προκαλεί ο πανηγυρικός και ο πάνδημος εορτασμός της μεταστάσεώς Της.

Αν και το γεγονός είναι πένθιμο και λυπηρό, που θα άρμοζαν δάκρυα και στεναγμοί, επικρατεί όμως χαρμόσυνος και πανηγυρικός τόνος. Με αισθήματα ευφροσύνης και με θριαμβευτικά άσματα μετέχουν ο ουρανός και η γη.«Τῇἐνδόξωκοιμήσει Σου οὐρανοίἐπαγάλλονται, πᾶσα ἡ γῆδέεὐφραίνεται».

Είναι μοναδικό το πρόσωπο της Θεοτόκου στην παγκόσμια ιστορία και μέγα μυστήριο. Όχι μόνον διότι αξιώθηκε να«χωρήσειεἰςτὴν κοιλία της τὸνἈχώρητον» να δεχθεί στα «πάντιμα σπλάχνα της τὸνἸησοῦ», αλλά αναδείχθηκε η ενσάρκωση της αρετής και της τελειότητας, αιώνιο σύμβολο αγιοσύνης και αγνότητας. Είναι η Μεσίτρια του ουρανού που ο λαός του Θεού με αγάπη και σεβασμό ατενίζει πάντοτε. Μητέρα του Θεού και όλων των ανθρώπων. Σώτειρα του ανθρώπινου γένους. Ευλογία για όλον τον κόσμο, αγιασμός για το σύμπαν. Είναι η παρηγοριά και καταφυγή για κάθε πονεμένη μάνα που έχει χάσει τα παιδιά της, διότι ξέρει η ίδια από πόνο. Η καρδιά της η μητρική πονεί και πάσχει και οδυνάται. Είδε το Παιδί Της στον Σταυρό περιφρονημένο και εγκαταλελειμμένο, έρμαιο της κακίας των ανθρώπων. Τον είδε αιμόφυρτο πάνω στον Σταυρό, «χωρὶςεἶδοςκαὶ κάλλος», τον «ὡραῖονκάλλειπαρὰ πάντας ἀνθρώπους». Ως πονεμένη Μάνα είναι έτοιμη να ακούσει με βαθιά κατανόηση και στοργική συμπαράσταση τους μυστικούς ψιθυρισμούς, τους αλάλητους στεναγμούς, τους κρυφούς πόθους, τις σιωπηλές επιθυμίες, τις δυνατές χαρές.

Και όλα αυτά τα μεταφέρει ανόθευτα ενώπιον της «Χάριτος τοῦΥἱοῦ Της» και πάντοτε για τη σωτηρία όλης της ανθρωπότητας. Συνοδοιπόρος σταθερός στη δύσκολη πορεία του ανθρώπου είναι η Μητέρα του Θεού στην οποία απευθύνεται με ικεσίες και προσευχές και με ονόματα και προσρήσεις από τα βάθη της ψυχής του. Είναι τεράστιος ο αριθμός των Θεομητορικών προσωνυμιών τα οποία προέρχονται από τα λειτουργικά βιβλία της Ορθοδόξου Εκκλησίας και από τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς και Πατέρες της Ανατολής. Όλα αυτά αποτελούν εκφράσεις μεγίστης τιμής και δοξολογίας του ονόματος της Παναγίας καθόσον κατά τον ιερόν Δαμασκηνόν το όνομα της Παναγίας «ἅπαντὸ μυστήριον τῆςοἰκονομίαςσυνίστησιν».

Τα προσωνύμια αυτά περιέχονται στο βιβλίο του μακαριστού Μητροπολίτη Κορίνθου Παντελεήμονος, σε έκδοση της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, με τον τίτλο «Θεομητορικά προσωνύμια». Αποτελεί το άνω βιβλίο το κύκνειον άσμα του ανωτέρω λογιωτάτου Μητροπολίτη και μέσω αυτού περαιούται το τεράστιο συγγραφικό και επιστημονικό έργο θεολογικού, ιστορικού, φιλολογικού και κοινωνικού περιεχομένου. Ο συγγραφέας του άνω βιβλίου αθροίζει τις προσωνυμίες της Υπεραγίας Θεοτόκου στον εκπληκτικό αριθμό των 23.564 (είκοσι τριών χιλιάδων πεντακοσίων εξήντα τεσσάρων).

Στην ελληνική λογοτεχνία η μορφή της Παναγίας ξεπερνά τα όρια μιας καθαρά θρησκευτικήςμορφής και αναφοράς. Από την Εκκλησιαστική υμνογραφία έως τον Σολωμό, τον Κάλβο, τον Παπαδιαμάντη, τον Μωραϊτίδη, τον Σικελιανό, τον Κόντογλου, τον Ρίτσο, τον Σεφέρη, τονΤσαρούχη, τον Ελύτη και άλλους πολλούς, η Θεοτόκος μεταμορφώνεται από θεολογικό  πρόσωπο σε λογοτεχνικό σύμβολο που συνδυάζει τη μητρότητα, την οδύνη, την παρηγοριά, την ελπίδα, την πίστη, την ελληνική παράδοση, την πατρίδα, την ιστορική μνήμη καιαποτελεί τη διαχρονική Μητέρα, σύμβολο του Ελληνικού πολιτισμού.

Δεκαπενταύγουστος… Πρόκληση και πρόσκληση για την κοινωνία που έχασε τον προσανατολισμό της, για τον άνθρωπο που είναι μόνος.

Πρόκληση και πρόσκληση σε χρόνια χαλεπά, σε καιρούς δύσκολους.

Ας μείνουμε προσανατολισμένοι στο πρόσωπο της Θεοτόκου και Μητέρας μας.

Ας μεταφερθούμε νοερά στον αγιασμένο τόπο της Γεσθημανή και στα χρόνια της επίγειας ζωής Της.

Ας καθοδηγεί, στηρίζει και τις δικές μας προσπάθειες η ζωοδότρα δύναμη Της.

Ας είναι παρηγοριά και καταφυγή σε κάθε δύσκολη στιγμή της ζωής μας.

 

Δρ. Απόστολος Ε. Παπαφωτίου

Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π.

Οικονομολόγος Ε.Κ.Π.Α.