Ιστορική αναφορά του Γιώργου Κωστούρου, για τη διάκριση ανάμεσα στο μετόχι της Μονής Αγίου Γεωργίου Φενεού και στον ιστορικό ναό του Αγίου Γεωργίου Νεμέας

Από διάφορες, κατά καιρούς, γραπτές πηγές (όπως τουρκικά δικαιοπρακτικά, απογραφές περιουσιακών στοιχείων, φορολογικά κατάστιχα, συμβόλαια, πατριαρχικά, μοναστηριακά και λοιπά έγγραφα, δημοσιεύματα εφημερίδων) γνωρίζουμε τις περιουσίες που κατείχαν κατά το παρελθόν στην περιοχή της σημερινής Νεμέας οι τοπικές μονές Αγίου Νικολάου και Παναγίας του Βράχου, η μονή του Μεγάλου Σπηλαίου Καλαβρύτων, η τοπική εκκλησία του Αγίου Ιωάννη καθώς και η μονή του Αγίου Γεωργίου Φενεού, η επονομαζόμενη του Φονιά.
Η πρώτη αναφορά μετοχίου της εν λόγω μονής στον τότε Άγιο Γεώργιο (σημερινή Νεμέα) είναι σε πατριαρχικό σιγγίλιο του 1740, με το οποίο επιβεβαιωνόταν η σταυροπηγιακή αξία του μοναστηριού χωρίς διαφωτιστικές λεπτομέρειες. Οι πρώτες συγκεκριμένες αναφορές σε περιουσιακά στοιχεία της μονής Φενεού στον Άγιο Γεώργιο γίνονται γνωστές από πέντε έγγραφα ταπού, (τουρκικά έγγραφα που επικράτησε να τα λέμε ταπιά), τρία του έτους 1767, ένα του 1774 και ένα του 1790. Με τα ταπιά αυτά, ο σπαχής του Αγίου Γεωργίου Μεμχέτ Εμίν Αγά κατά τα έτη 1767 και 1774 και ο διάδοχός του κατά το 1790, επικύρωσε τις πωλήσεις (μεταβιβάσεις νομής) χωραφιών συνολικής έκτασης 60 στρεμμάτων προς τη μονή Φενεού, που είχαν συντελεστεί τα αμέσως προηγούμενα χρόνια.
Αξίζει να εστιάσουμε την προσοχή μας στην αγοραπωλησία του 1790, με την οποία ο ίδιος ο τότε σπαχής Αγίου Γεωργίου, μεταβίβασε στον ιερέα του Αγίου Γεωργίου παπα-Παράσχο, ο οποίος φαίνεται να υπήρξε δικαιοπάροχος της μονής Φενεού, την νομή τεσσάρων στρεμμάτων γης μέσα στο χωριό, στην συνοικία Σάφη και σύνορο με πηγάδι, για να φυτέψει αμπέλια (η τουρκική ονομασία Σάφη διατηρείται και σε αμπελοτόπι της Μαντινείας).
Στον τόπο αυτόν, όταν τελικά περιήλθε στην μονή, κατασκευάστηκαν κτιριακές εγκαταστάσεις (κατοικία, αποθήκες, σταύλοι) καθώς και πετρόκτιστοι ληνοί, για να εξυπηρετούνται οι μοναχοί και να μπορούν να διαχειρίζονται την παραγωγή των αμπελώνων τους. Σε δύο συνεχόμενες χρονιές του Αγώνα του 1821 η μονή διέθεσε για τις ανάγκες του στρατεύματος 8.000 μπότσες (περίπου 20 τόνους κρασί) και στην απογραφή του 1829 η μονή βρέθηκε να έχει στον Άγιο Γεώργιο 180 στρέμματα χωράφια και 35 στρέμματα αμπέλια. Το προαναφερθέν όμως μετόχι της, στο οποίο υπήρχαν και 18 ελαιόδενδρα, ήταν ήδη πυρπολημένο, και χρειάστηκε αργότερα, το 1831, να επισκευαστεί από τον ηγούμενο Ναθαναήλ, που όμως κατηγορήθηκε ότι δεν έδωσε λογαριασμό για τα έξοδα.
Το μετόχι παρέμεινε στην ιδιοκτησία της μονής μέχρι το 1925, έτος κατά το οποίο παραχωρήθηκε δωρεάν, όπως και πολλά άλλα κτήματά της, στην Ιερατική Σχολή Κορίνθου, προκειμένου να συγκεντρωθούν πόροι για την ανέγερσή της. Στην συνέχεια η Σχολή επώλησε στους Δημήτριο Κωνσταντινίδη, Γυμνασιάρχη Νεμέας, Αριστείδη Ιωάν. Δημητρίου, φαρμακοποιό και Γεώργιο Σπ. Κωστόπουλο, Γεώργιο Ηλ. Πανουσόπουλο και Γεώργιο Νικ. Γεωμπρέ, εμπόρους, οι οποίοι ενεργούσαν από κοινού και για λογαριασμό του Ταμείου Εκπαιδευτικής Πρόνοιας Νεμέας, εκποίησαν το μετόχι στον Παναγιώτη Στέφα σε μεγαλύτερη τιμή, ώστε να μείνουν χρήματα για την ανέγερση του Γυμνασίου Νεμέας, που είχε πληγεί από τους σεισμούς προηγούμενων ετών. Στην συνέχεια, το 1926, ο Παναγιώτης Στέφας μεταπώλησε το μετόχι στον συμπατριώτη του Ιωάννη Κατσάμπα, στην οικογένεια του οποίου ανήκει και σήμερα όλο το ακίνητο, κατά αυτοτελή τμήματα (οικόπεδα). Το παλαιό κτιριακό συγκρότημα βέβαια, με το όνομα «Καλογερικό» κατεδαφίστηκε μετά το 1981 και έχουν κτιστεί νέες οικοδομές, κοντά στο παλαιό ρέμα της περιοχής, η κυριότερη γέφυρα του οποίου επί της οδού Φλιούντος διατηρεί το όνομα «Φοναΐτικο γεφύρι».
Η πλήρης περιγραφή του εν λόγω ακινήτου στα συμβόλαια είναι: ««μία οικία ανώγειος (Μετόχιον Μονής Φενεού) μεμανδρωμένην με των εν τω προαυλίω της κειμένων δένδρων, κυπαρίσσων, ελαιοδένδρων και φρέατος μετά του συνεχομένου αυτή οικοπέδου εκτάσεως τεσσάρων (4) στεμμάτων … και λοιπών εν γένει παραρτημάτων και παρακολουθημάτων της, κειμένων εντός της ενταύθα συνοικίας των Εισοδίων». Μάλιστα, στο ισόγειο (κατώι), που είχε αποθηκευτική χρήση, βρίσκονταν τα βαγένια του κρασιού κα στον πρώτο όροφο υπήρχαν τέσσερα δωμάτια, ένα μεγαλύτερο (τράπεζα) και τρία μικρότερα (κελιά), στο ένα των οποίων υπήρχαν αγιογραφίες μέχρι τη μέση περίπου του ύψους των τοίχων του, γεγονός που παραπέμπει στη χρήση του ως «ευκτηρίου» των μοναχών, μιας και η περιουσία της μονής δεν περιελάμβανε και κάποιο εκκλησάκι της στην Νεμέα για να προσεύχονται.
Αυτό επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι στην από 11 Οκτωβρίου 1828 αναφορά που υπέβαλε ο ηγούμενος του μοναστηριού Σαμουήλ προς τον κατά την Αργολίδα Έκτακτο Επίτροπο, η περιγραφή του μετοχίου («1: οσπίτιον, με 1: αχούρι και 1: λινόν εις άγιον Γεώργιον, με κήπον, εν ώ και ελαιόδενδρα ρίζαις 18») δεν περιλαμβάνει κανένα ναό, στους δε ναούς της μονής του Φενεού που δηλώνονταν «έξωθεν του μοναστηριού», υπήρχαν μόνο «δύο εκκλησίες των Αγίων Ανδριανού – Ναταλίας και Παρασκευής εις τη νήσον ύδραν» και καμμία στον Άγιο Γεώργιο Νεμέας!
Από όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι η, ούτως ή άλλως, ατεκμηρίωτη άποψη ότι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Νεμέας δημιουργήθηκε ως μετόχι της μονής του Αγίου Γεωργίου Φενεού, είναι εντελώς αβάσιμη, λανθασμένη και ανιστόρητη και ως εκ τούτου η ανεύθυνη διατύπωσή της αδικεί κατάφωρα και αδικαιολόγητα την πραγματικότητα, και οδηγεί εσφαλμένα σε παραπλανητική χρονολόγηση του προαναφερθέντος εμβληματικού ναϋδρίου, που φέρει το μεσαιωνικό όνομα της Νεμέας.